عکسچاپ
section background
نورسنج چیست؟

نورسنج چیست؟

نورسنج دستگاهی است که کمیت نور را میسنجد و برحسب حساسیت دوربین (ISO) ، دیافراگم و سرعت مناسب و قابل استفاده را نشان میدهد . درتمام دوربینهای موجود این نورسنج قرار گرفته است (به غیر بعضی ، از دوربینهای حرفه ای ) و برای آشنا شدن با کار اصلی آن فقط کافیست دوربین را سمت یک محل پر نور بگیرید و خواهید دید که نورسنج سریعا عمل کرده و نور صحنه را کمتر میکند و در عکس این عمل ، اگر دوربین رابه سمت محلی کم نور نشانه روید ، نور صحنه را بیشتر میکند .

نورسنجها اغلب از جنس سلنیوم ساخته شده اند . این گیرنده سطحی نسبتا بزرگ از جنس فلز دارد که اندازه آن گاه به چند سانتی متر نیز میرسد . سلول حساس سلنیوم هنگامی که نوری دریافت میکند جریان الکتریسیته ای متناسب با شدت نور پدید میاورد و مقدار صحیح سرعت شاترو دیافراگم برای گرفتن عکس با نوردهی مناسب را مشخص میکند . این نورسنجها در کنار مزیت هایی که دارد و کار عکاسان را آسانتر کرده است ، معایبی نیز دارد که یکی از این ضعف ها ، حساسیت آنها در برابر نورهای کم است و دیگراینکه در بعضی از موارد اشتباه میکنند یا به اصطلاح گول میخورند که در مورد آن توضیح خواهیم داد .

این نورسنجها به دلیل اینکه در پشت عدسی قرار دارند ، روش نورسنجی آنها همیشه به روش نور منعکس است و یک نورسنجی کلی انجام میگیرد . البته این نوع نورسنجی میتواند اشتباهاتی داشته باشد : مثلا اگر کسی در جلوی زمینه ای از درختان و برگهای تیره یا برعکس در مقابل یک دیوار سفید ایستاده باشد ، نتایج نورسنجی کلی از موضوع بسیار متفاوت خواهد بود . در هر دو حالت نورسنج تحت تاثیر نور محیط قرار میگیرد که یا کلا تیره است یا کلا روشن ، در حالی بدون شک  ناحیه مهمی که می بایستی اندازه گیری شود ، صورت شخص است نه کل تصویر .

در بالا یادآور شدیم که نورسنج در بعضی از موارد گول میخورد و مثالی نیز برای نورسنج زدیم که اگر دوربین را به سمت محلی پر نور نشانه رویم ، نور صحنه کم میشود . پس وقتی نورسنج در مقابل یک دیوار سفید قرار میگیرد ، بلافاصله نور صحنه را کم میکند . حال شاید متوجه شده باشید که چرا در بعضی از موارد وقتی از چهره ای در محلی پر نورعکس انداخته اید ، صورت شخص تیره شده است . ( مثل شخصی که در مقابل یک منظره پرنور و روشن مثل دریا قرار گرفته است )

حال شاید از خود این سوال را بپرسید که چه طور میشود این مشکل را حل کرد :

  • درهنگام عکاسی رو به یک منظره خیلی روشن یا حتی سوژه ای سفید و روشن از هود لنز (آفتابگیر) استفاده کنید
  • در اکثر دوربینها دکمه ای بنام جبران نوردهی وجود دارد که با علامت +/- نشان داده شده است که با بالا بردن میزان نور به سمت + میتوان نور صحنه را تغییر داد .
  • از قفل نوردهی (AE Lock) استفاده کنید که این گزینه این امکان را به عکاس میدهد که نوردهی را بر روی هر نقطه از تصویر که بخواهد تنظیم کند .
  • دیافراگم را نیم ،یک، یا حتی در بعضی از موارد که نوردهی کم است ، دو درجه باز کنید که در جدولی آنرا خواهید آموخت .

قفل نوردهی (AE LOCK) :

برای اینکه بتوانیم نوردهی را روی هر نقطه ای تنظیم کنیم ، ابتدا سوژه را در مرکز کادر قرار داده و سپس نورسنجی را در حالت SPOT  یا CENTER  قرار میدهیم و دکمه شاتر را تا نیمه فشار میدهیم وسپس قفل AE  را فعال میکنیم و حال دکمه شاتر را تا انتها فشارداده وعکس میگیریم . با این عمل نورسنج دوربین فقط مرکز تعیین شده وسط کادر را نورسنجی میکند .

روش کار نورسنج ها :

تمامی نورسنج ها طوری طراحی شده اند که از یک سایه روشن نورسنجی میکنند و همچنین بر اساس کارت خاکستری 18% درصد . سایه روشن یعنی صحنه ای که نه چندان روشن باشد و نه چندان تیره و یک تون خاکستری مثل آسفالت خیابان ، صخره ها ، بتون ، مقوای طوسی و … داشته باشند . فض کنید از یک چهره می خواهید عکس بگیرید و در چهره آن نقاط خیلی روشن که توسط آفتاب روشن شده و نقاط خیلی تیره (سایه) وجود دارد . حال برای نورسنجی صحیح از قسمتهای سایه روشن نورسنجی میکنیم ، مثل اطراف بینی ، زیر چانه و …

نورسنجی میانگینی:

در این حالت دوربین را در حالت M  یا دستی قرار داده و کارت خاکستری 18% را در در کنار سوژه قرار میدهیم و دیافراگم را تا نصف میفشاریم و حال با دیدن اعداد ارائه شده (دیافراگم/شاتر) در داخل نمایاب ، آنها را به ذهن میسپاریم و دوربین را از حالت دستی به تغییربرنامه (A-S-P) انتقال میدهیم و همان اعداد ارائه شده توسط نورسنج دوربین را با تغییر 5/0 درجه دیافراگم بازتر (عدد کمتر) به دوربین داده و سپس عکس میگیریم .

نکته : روشهای دیگری نیز مثل نورخوانی کف دست ، نورخوانی از برگ درختان در مواقعی که در طبیعت هستیم و … نیز وجود دارد که به روش بالا عمل میکنیم .

نوردهی به وسیله برکتینگ (Bracketing) :

در بعضی از دوربینها برنامه ای با این اسم وجود دارد که با فعالسازی این کلید میتوان 3 یا 7 عکس با نوردهی های مختلف بگیریم . این گزینه اکثرا در دکمه وضعیت درایو قرار دارد (              )   هنگامی که نور نامشخص یا با اختلاف زیاد در محیط موجود است (نقاط خیلی تیره و خیلی روشن) ، تعیین میزان نوردهی مناسب سخت است  ، پس بهترین روش برای نوردهی درست شیوه برکتینگ است که به این روش نوردهی کمابیش میگویند . اگر دوربین شما مجهز به این گزینه نیست میتوانید با استفاده از نورسنج دوربین ، یک عکس بگیرید وسپس عکسهای دیگر را با تغییر نیم یا یک درجه دیافراگم بازتر یا بسته تر بگیرید که دراصطلاح میگویند یک استاپ بازتر یا بسته تر (stop) . اگرچه اینکارموجب صرف وقت بیشتری میشود ولی احتمال به دست آوردن عکس مطلوب ، بیشترخواهد شد . نکته دیگراینکه این روش را میتوان با دیافراگم های مختلف و هم با سرعت های مختلف انجام داد .

1006844

الگوهای نورسنجی :  

نورسنجی در دوربین های پیشرفته با الگوهای مختلفی برای شرایط گوناگون برنامه ریزی شده است و با قابلیت ارزیابی کلی نور صحنه فرمان میگیرند . در این حالت صفحه نمایاب به چندین قسمت تقسیم و قسمتهای مختلف نیز به صورت ناحیه ای یا جدول بندی برنامه ریزی شده اند . این حالتها ممکن است در دوربینها از لحاظ ظاهری متفاوت باشد ولی در یک جمع بندی کلی میتوان الگوهای نورسنجی را بدین ترتیب تفکیک کرد :

الف) نورسنجی نقطه ای (spot)

ب) نورسنجی معدل گیری با تاکید ناحیه مرکزی (center)

  • ارزایابی کلی ناحیه ای (multi segment)

الف) نورسنجی نقطه ای : در این روش نورسنج دوربین تمام تمرکز خود را برای خواندن بسیار کوچکی در مرکز صفحه نمایاب به کار میبرد . در این روش دیگر نیاز چندانی به نزدیک شدن به موضوع برای جلوگیری از تاثیر نورهای مزاحم بر نورسنج نیست . این حالت برای نورسنجی ناحیه های حساس صحنه که از کنتراست بالایی برخوردارند یا برای نقاطی از صحنه که میخواهیم فقط مرکز آن نورسنجی شود ، بسیار مناسب است . در حالت استفاده از قفل نوردهی AE ، نورسنجی را روی این گزینه فعال میکنیم .

ب) نورسنجی مرکزی : در این حالت نورسنج بیشترین حساسیت خود را بر ناحیه مرکزی نمایاب متمرکز میکند و نور سایر نواحی با نسبتهای اختصاصی کمتری در معدل گیری کلی نورسنج منظور میشود . این روش برای عکسبرداری از موضوعهایی که نسبتا در مرکز عکس واقع شده اند و اطراف آنها را نیز کنتراست ملایمی تشکیل داده است ، نتایج دقیقی به دست میدهد .

ج) نورسنجی ارزیابی کلی ناحیه ای : در این حالت نورسنج دوربین وضعیت کلی نور ناحیه های مختلف صحنه را بر اساس الگوی برنامه ریزی شده خود ارزیابی و مناسبترین ترکیب درجه دیافراگم و سرعت شاتر را برای شرایط مختلف به طور خودکار به کار میبرد . این سیستم در اکثر دوربینها قرار دارد و به راحتی تحت تاثیر نورهای مزاحم اطراف ، خطا نمیکند . ولی زمانی که هدف ما نورسنجی مرکز دوربین است و موضوعی در مرکز دوربین قرار دارد ، این حالت موضوع را تحت تاثیر نورهای اطراف قرار میدهد . به عنوان مثال اگر شخصی در کنار یک منظره پر نور باشد و بخواهیم از نورسنجی ناحیه ای استفاده کنیم ، نورسنج دوربین بر اساس منظره پرنور ، نور صحنه را کم کرده و صورت شخص را تیره میکند .

برای یادآوری باید بگوئیم که قبل از نورسنجی ، موضوع را کاملا بررسی کنید و نسبت به آنچه میخواهید ، حلت نورسنجی را انتخاب کنید . در اکثر دوربینها حالتهای نورسنجی  در دکمه ای به نام FN قرار دارد ولی برای
دسترسی آسان به این گزینه ، در بعضی از دوربینها کلیدی جداگانه روی دوربین قرار داده اند .

ترک یک پاسخ